Hüseyin Resul Şimşek
İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) 761 kişiyle yaptığı Afet Bilinci Araştırması, İstanbulluların yüzde 94,1’inin depremi en büyük risk olarak gördüğünü, ancak ekonomik nedenlerle yeterli önlemlerin alınamadığını ortaya koydu.
İstanbul’un uzun yıllardır büyük deprem riski altında bulunması nedeniyle, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA) tarafından “Afet Bilinci Araştırması” gerçekleştirildi. İstanbul Barometresi’nin Aralık ayı tematik dosyası kapsamında hazırlanan çalışma, 761 katılımcıyla anket yöntemiyle yapıldı.
Araştırmada katılımcılara “Afet Riski Algısı ve Hazırlık”, “Evde Alınan Fiziksel Önlemler”, “Acil Durum Hazırlığı” ve “Temel Güvenlik Bilgisi” başlıkları altında sorular yöneltildi. Sonuçlara göre, İstanbulluların en fazla endişe duyduğu afet yüzde 94,1 ile deprem oldu. Depremi yüzde 17,5 ile yangın, yüzde 10 ile sel ve su baskınları izledi.
Katılımcıların yüzde 18’i yaşadığı binanın büyük bir depremde yıkılacağını, yüzde 14,3’ü ise ağır hasar alacağını düşündüğünü belirtti. Binaya çürük raporu verilmesi halinde taşınacağını söyleyenlerin oranı yüzde 68,1 olurken, taşınamayacağını belirtenlerin yüzde 70,6’sı gerekçe olarak maddi yetersizlikleri gösterdi. Bu oran alt sosyoekonomik grupta yüzde 78,6’ya çıktı.
Ev içi önlemler incelendiğinde, katılımcıların yüzde 26,4’ünün eşyalarını tamamen sabitlediği, yüzde 23,3’ünün kısmen sabitlediği, yüzde 50,3’ünün ise hiçbir önlem almadığı görüldü. Bu durum, risk algısının yeterli hazırlığa dönüşmediğini ortaya koydu.
Araştırmada, katılımcıların yüzde 85,7’si İstanbul’un yakın gelecekte yıkıcı bir deprem riski taşıdığı görüşünü paylaştı. Deprem sırasında ne yapacağını bildiğini söyleyenlerin oranı yüzde 57,7 olurken, “tedbir almanın kaderi değiştirmeyeceğini” düşünenlerin oranı yüzde 37,1 olarak kaydedildi.
Yaşam üçgeni kavramını bildiğini belirtenlerin oranı yüzde 64,8, acil durum çantası bulunanların oranı yüzde 37,3 oldu. Katılımcıların yüzde 88,4’ü elektrik, su ve doğalgaz girişlerini kapatmayı bildiğini, yüzde 55,6’sı ise resmi toplanma alanını bildiğini ifade etti.
İPA’nın araştırması, İstanbulluların deprem gerçeğinin farkında olduğunu, ancak ekonomik koşullar ve hazırlık eksikliği nedeniyle bu farkındalığın yeterince önleme dönüşmediğini gözler önüne serdi.
Meldanur Çakır
