Hüseyin Resul Şimşek
1990’lı yıllarda Türkiye’ye gelen Amerikalı araştırmacı Lisa DiCarlo, Türkçe öğrenerek Giresun’un Yağlıdere ilçesinden Amerika Birleşik Devletleri’ne yapılan göçü inceledi. Hazırladığı doktora tezi daha sonra İngilizce kitap olarak yayımlandı.
Amerika’da üniversite eğitimi gören Lisa DiCarlo adlı araştırmacı, 1990’lı yıllarda Fulbright bursuyla Türkiye’ye gelerek Giresun’un Yağlıdere ilçesinden 1960’lı yıllarda başlayan göç hareketlerini akademik olarak ele aldı. Türkçe öğrenip bölgedeki köyleri tek tek dolaşan DiCarlo, göçmen ailelerle yaptığı görüşmeler sonucunda doktora tezini “Migrating to America: Transnational Social Networks and Regional Identity among Turkish Migrants” adıyla kitaplaştırdı.
1998 yılında Anadolu Ajansı muhabiri ve TGRT–Devr-i Âlem Belgesel Programı yönetmeni İsmail Kahraman, Amerikalı araştırmacının Giresun’daki çalışmalarını fark ederek “Amerika Giresun’da Göç Kültürünü Araştırıyor” başlığıyla geniş bir haber hazırladı. O dönem ulusal basında da yer alan haber büyük yankı uyandırdı.
Ünlü Belgeselci İsmail Kahraman – Amerika’daki Giresunlular Belgeselini İzlemek İçin Tıklayın: https://www.youtube.com/watch?v=2Rh9FFg6yYY&list=PLVpLtuUKuBQB5eIpvGgbHHF03vsYOF3BG&index=2
Basında çıkan haberlerin ardından kamuoyunun ilgisinden rahatsız olan DiCarlo, araştırmasını daha gizli şekilde sürdürdü. Yıllar süren saha çalışmasının ardından hazırladığı doktora tezi, İngilizce olarak kitaplaştırılarak ABD’de yayımlandı.
İsmail Kahraman’ın Gebze Gazetesi’nde kaleme aldığı yazıya buradan ulaşabilirsiniz: İsmail Kahraman’ın Gebze Gazetesi Yazısı
Lisa DiCarlo’nun eseri, Giresun’un Yağlıdere ilçesindeki “Yuva” köyü üzerinden Amerika’ya göç edenlerin hayatlarını, kimlik arayışlarını ve köy–şehir–Amerika hattında gelişen sosyal ağları ele alıyor. Kitapta, köydeki gençlerin “Kennedy Kent” adını verdikleri ABD’nin kuzeydoğusuna dair göç hayalleri, kadınların yalnız yaşam mücadelesi ve göçün Karadeniz kültürüne etkileri antropolojik gözlemlerle aktarılıyor.
Amerikalı yazarın araştırması sürerken, İsmail Kahraman’ın kurduğu İlim Kültür ve Tarih Araştırmaları Merkezi (İKTAV), konuyu kültür hizmeti olarak ele aldı. Kahraman ve ekibi, Amerika’daki Giresun” ve “Amerika’da Devr-i Âlem” başlıklı belgesel çekimleriyle göçün izlerini görsel arşive dönüştürdü. Bu çalışmalar hâlen çeşitli televizyon kanallarında yayınlanmaya devam ediyor.
Belgesel bağlantısı: https://www.youtube.com/playlist
Kitabının önsözünde Giresun halkına teşekkür eden Lisa DiCarlo, “Giresun halkına, yaşamlarını ve hikâyelerini benimle paylaştıkları için en içten teşekkürlerimi sunuyorum. Bu çalışma onların iş birliği olmadan mümkün olamazdı” ifadelerini kullandı.
Meldanur Çakır
